یک پژوهش

مقایسه کشور ما با کشورهای پیشرفته و افسوس بر حال خود مدتهاست به یک کلیشه تبدیل شده است و هر چند هنوز هم جذابیتهای فراوانی دارد ولی گاهی احساس می‌کنم که هیچ کارایی در اصلاح وضعیت ما و در به خود آمدن ما ندارد.
اما دو کار تحقیقی مرا بر آن داشت که دوباره به این مقایسه بی‌فایده روی بیاورم.
چند روز پیش از رادیو ورزش گزارشی شنیدم درباره پژوهشی درباره تاثیر درآمد خانواده بر چاقی در دخترانِ (فکر می‌کنم) مقطع ابتدایی در تهران. متنی که به مجری بدبخت داده بودند هم پر بود از اصطلاحات فنی که من هیچ از آنها نمی‌دانستم و فقط آلفای کرومباخ (اگر درست نوشته باشم) از آن در یادم مانده است. تعداد دانش‌آموزان بررسی شده صد و نه نفر بود. برای من تعجب برانگیز بود که چطور پژوهشی با این عنوان با این تعداد کمِ نمونه انجام می‌شود و چطور می‌توان با این تعداد اندک به نتیجه اطمینان‌بخشی دست یافت؟ جالب این است که بعد از ظهر همان روز هم دوباره توفیق یافتم و در تاکسیِ دیگری مفصلاً آن گزارش را استماع کردم.
امروز مطلبی می‌خواندم درباره پژوهشی مشابه در آمریکا، البته با محوریت شغل افراد؛ یعنی نسبت‌سنجیِ شغل و اضافه وزن. نمونه‌های بررسی‌شده سه‌هزار و هفتصد نفر بودند.
حقیقتِ مطلب این است که من در این موضوعْ تخصصی ندارم اما فکر کنم در آن تحقیقِ اولی نیاز به نمونه‌هایِ بیشتری بود. جالب این است که این تحقیق با ذکر این تعداد نمونه با افتخار و اصطلاح‌ْمالی از یک رادیوی پرمخاطب معرفی می‌شود.