نذری در اطراف ما
ظهر روز عاشورا به روستایی در اطراف شهرمان رفتم. روستایی که به نذری دادن مشهور است. اگر بخواهم توصیفی از حجم نذری دادن در آنجا برایتان بکنم باورتان نخواهد شد. باید خودتان ببینید. یک روستای پرجمعیت که در آمار سال 85 دارای 277 خانوار بوده است. ظهر روز عاشورا طبق سنت این روستا، در همه خانهها باز است و همه خانهها به تعداد زیاد نذری میدهند. شما هم میتوانید وارد هر خانهای بشوید و حتی اگر خواستید در چند خانه غذا بخورید. جمعیتی که در این روز به این روستا میآیند آنقدر زیاد است که ترافیکهای طولانی ایجاد میشود و تا کیلومترها جای پارک پیدا نمیشود. غذا هم مفصل است هم گوشت است و هم مرغ و در کنارش ماست دلال زده و ترشی هم هست.
خانم یکی از آشناهایمان مدتی در آنجا معلم بوده و از امکانات کم مدرسه آنجا نالیده است. جالب این است که مردم روستایی که اینهمه خرج نذری میکنند، برای بهبود وضعیت مدرسهشان کار مؤثری انجام نمیدهند. فکر می کنید در این روز چقدر هزینه در این روستا انجام میشود؟ بی اغراق بالای صد میلیون است. حالا اگر به اهالی این روستا بگویید تا جمع شوند و بیست میلیون برای مدرسهشان یا جادهشان خرج کنند به نظر شما توفیقی حاصل میشود؟
تازه بر همه اینها باید اسراف را اضافه کرد چه آنچه که دور ریخته میشود از غذا و مانند آن، و چه زیادهخوری به جهت مفت بودنِ غذا. تردید ندارم و بلکه بارها شنیدهام از خاطرات کسانی که با افتخار از چندبارخوری خودشان یاد میکنند. این نوع پرخوری، خود نوعی اسراف است.
یک سؤال: اگر به کسانی که مدعیاند که غذای نذری را به جهت تبرک میخورند گفته شود به ازای هر غذای نذری، معادل هزینهای که صرف آن شده را به خیریه کمک کنند، به نظر شما چند نفر باقی میمانند؟ ان شاءاللّه که هجومِ مردم برای خوردن غذای نذری به جهت مفت بودنِ آن و لذتی که مفتخوری میدهد نیست و حقیقتا به جهتِ متبرّک بودن آن است. آزمون بالا میتواند معیار خوبی برای پاسخ به این سؤال باشد.
بنده هنوز در حدیثی ندیدهام که امامان ما ایام محرم و صفر غذا توزیع کرده باشند. در واقع اعتبارِ بحث غذای نذری به خود عزاداری امام حسین بر نمیگردد بلکه تابع خود نذر است. جالب این است که وقتی در سایتهای مذهبی به دنبال چیزی در دفاع روایی از غذای نذری میگشتم مطالبی کلی میدیدم که اصلا دلالت روشنی بر این منظور نداشتند مثلا همه آنها حدیثی از بحار الانوار نقل میکردند با این مضمون که شیعیان ما در راه ما بذل مال و جان میکنند، حالا اینکه این بذل مال و جان چه ربطی به غذای نذری دارد و اینکه آیا غذای نذری راه ائمه است را خدا میداند. اجمالا آن چیزی که روشن است که رفتارها و گفتارهایی که اساسا با روح اسلام و تشیع بیگانه هستند در این مراسمها کم دیده نمیشوند.
این مطلب را درباره نذریدهی برخی هیأتها ببنید؛ جالب است.
- ۹۳/۰۸/۱۷
معلم به شاگرد:
من دویدم، تو دویدی، او دوید، مال چه زمانیه؟
شاگرد: مال زمانی که سر کوچه نذری میدن